RECHTBANK Overijssel
Civiel recht
Zittingsplaats Almelo
Zaaknummer: C/08/345914 / HA ZA 26-91
Vonnis in incident en hoofdzaak van 26 augustus 2026
in de zaak van
[partij A] ,
wonende in [woonplaats 1],
eisende partij in de hoofdzaak,
verwerende partij in het incident,
hierna te noemen: [partij A],
advocaat: mr. J.A.A.M. Rupert,
procederend met een toevoeging afgegeven onder nummer: 2GT9270,
tegen
1. [bewindvoerder] Q.Q., handelend onder de naam SVIT BEWINDVOERING,
gevestigd in [vestigingsplaats],
advocaat: mr. A.J.W. Bovenmars-Wilmink,
in hoedanigheid van bewindvoerder over de goederen van:
a. [partij B1],
wonende in [woonplaats 2],
advocaat: mr. A.J.W. Bovenmars-Wilmink,
[partij B2] ,
wonende in [woonplaats 3],
advocaat: mr. B.L. Lok,
2. [partij B3] ,
wonende in [woonplaats 4],
advocaat: mr. E.J.M. Maatman,
gedaagde partijen in de hoofdzaak,
eisende partijen in het incident,
hierna samen te noemen: [partij B].
1. Waar deze zaak over gaat
Partijen zijn erfgenamen in de nalatenschap van erflater. Onderdeel van deze nalatenschap is de onverdeelde helft van een woning. [partij A] vordert in de hoofdzaak toedeling van deze onverdeelde helft. [partij B] vorderen in incident dat [partij A] niet-ontvankelijk wordt verklaard in zijn vordering tot verdeling van de nalatenschap, omdat de vereffeningsprocedure nog niet is afgerond. De rechtbank wijst de vordering in incident toe en wijst daarmee ook de vordering in de hoofdzaak af.
2. De procedure
Het verloop van de procedure blijkt uit:
- de dagvaarding, uitgebracht op 5 maart 2026,
- de conclusies van antwoord van [partij B] met een incidentele vordering tot niet-ontvankelijkheidsverklaring van [partij A],
- de conclusie van antwoord in het incident.
Ten slotte is vonnis bepaald in het incident.
3. De feiten
[erflater] (erflater) is op [overlijdensdatum] 2007 in [plaats] overleden. Volgens de Basisregistratie Personen was erflater ten tijde van zijn overlijden ongehuwd en niet geregistreerd als partner en had erflater geen afstammelingen.
[partij B] hebben de nalatenschap van erflater beneficiair aanvaard. [partij A] heeft de nalatenschap van erflater zuiver aanvaard.
Onderdeel van de nalatenschap is de onverdeelde helft van de eigendom van een woning aan de [adres] alsmede de daarop rustende hypotheekschuld. [partij A] is eigenaar van de resterende onverdeelde helft van de woning en hypotheekschuld.
4. De beoordeling in het incident en de hoofdzaak
[partij B] vorderen dat de rechtbank [partij A] niet-ontvankelijk verklaart in zijn vordering in de hoofdzaak tot toedeling van de woning aan de [adres] aan [partij A].
[partij A] heeft daartegen verweer gevoerd.
De incidentele vordering tot niet-ontvankelijkheidsverklaring van [partij A] zal worden toegewezen, omdat de aangevoerde gronden die vordering kunnen dragen en het verweer niet slaagt. De rechtbank zal hierna uiteenzetten hoe zij tot dit oordeel is gekomen.
Op grond van artikel 4:202 lid 1 Burgerlijk Wetboek (BW) wordt een nalatenschap vereffend wanneer zij door een of meer erfgenamen beneficiair is aanvaard, tenzij een executeur een verklaring heeft afgelegd dat de nalatenschapsgoederen ruimschoots toereikend zijn om de nalatenschapsschulden te voldoen. De rechtbank gaat ervan uit dat erflater geen executeur heeft aangewezen, omdat uit het Centraal Testamentenregister blijkt dat erflater geen uiterste wilsbeschikking heeft opgesteld en niet is gebleken van het bestaan van een codicil die voor 2003 is opgesteld waarin een executeur is benoemd. De uitzondering van artikel 4:202 lid 1 BW doet zich hier dus niet voor. Dat betekent dat de nalatenschap van erflater moet worden vereffend volgens de voorschriften van afdeling 4.6.3 BW.
Gevolg van de vereffeningsprocedure is dat alle erfgenamen vereffenaars zijn, tenzij door de rechtbank een vereffenaar is benoemd (artikel 4:195 lid 1 jo. 4:203 lid 2 BW). Tot op heden heeft de rechtbank geen vereffenaar benoemd, zodat de erfgenamen gezamenlijk vereffenaars zijn.
De vereffeningsprocedure dient ter bescherming van schuldeisers van de nalatenschap, omdat de nalatenschapsschuldeisers in principe hun vorderingen in geval van beneficiaire aanvaarding slechts op nalatenschapsgoederen kunnen verhalen (artikel 4:184 lid 1 BW). Hierdoor zijn de vereffenaars in beginsel slechts bevoegd de nalatenschap te verdelen indien de vereffeningsprocedure is afgerond. Op die manier wordt gewaarborgd dat de vorderingen van de nalatenschapsschuldeisers zoveel mogelijk uit de nalatenschap worden voldaan. Dit geldt ook voor de vordering tot verdeling van een gemeenschapsgoed op grond van artikel 3:178 lid 1 BW, welk artikel op grond van artikel 4:222 BW is uitgesloten indien de vereffeningsprocedure van toepassing is.
Van de hoofdregel dat de nalatenschap nog niet kan worden verdeeld, kan worden afgeweken indien, na onderzoek van de rechter en in overleg met partijen, blijkt dat er mogelijkheden zijn om te verdelen terwijl tegelijkertijd voldoende rekening wordt gehouden met de belangen van de nalatenschapsschuldeisers. Zo zou de zaak bijvoorbeeld kunnen worden aangehouden totdat de vereffeningsprocedure is afgerond of kan het nalatenschapsgoed (gedeeltelijk) worden verdeeld onder voorwaarden die de positie van nalatenschapsschuldeisers voldoende waarborgen.
De rechtbank ziet geen aanleiding om af te wijken van de hoofdregel dat de nalatenschap van erflater pas kan worden verdeeld nadat de vereffeningsprocedure is afgerond. [partij A] heeft niet gesteld of en op welke wijze de toedeling van de onverdeelde helft van de woning (het grootste vermogensbestanddeel in de nalatenschap) kan plaatsvinden zonder dat de belangen van nalatenschapsschuldeisers worden geschaad. Daar komt bij dat op dit moment nog niet alle erfgenamen zich hebben uitgesproken over de vraag of zij de nalatenschap van erflater überhaupt willen aanvaarden, zodat nog onduidelijk is wie vereffenaars zijn en wie moeten worden betrokken bij de verdeling van de woning. De rechtbank acht de vordering van [partij A] tot verdeling dan ook prematuur. Dat [partij A] op het moment van uitbrengen van de dagvaarding nog niet bekend was met het feit dat sommige erfgenamen beneficiair hebben aanvaard, maakt niet dat tijdens de vereffeningsprocedure alsnog gedeeltelijke verdeling kan worden gevorderd. Daarnaast is het nog steeds mogelijk dat er onbekende nalatenschapsschuldeisers zijn, ook al is [partij A] daar op dit moment niet mee bekend. De vereffeningsprocedure heeft immers mede tot doel voor de erfgenamen onbekende nalatenschapsschuldeisers de kans te geven ook hun vorderingen in te dienen en niet is gebleken dat er vereffeningsmaatregelen zijn genomen om deze onbekende schuldeisers deze kans te geven (zoals het ter inzage leggen van een boedelbeschrijving van de nalatenschap). Dat toepassing van artikel 4:222 BW onder de door [partij A] aangevoerde omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is, is de rechtbank ook niet gebleken althans heeft [partij A] onvoldoende onderbouwd. [partij A] heeft aangevoerd dat hij vanwege de onverdeeldheid zijn woning dreigt kwijt te raken, maar heeft dit niet onderbouwd. Daarnaast heeft [partij A] aangevoerd dat van hem niet langer kan worden verlangd de onverdeeldheid ten aanzien van de woning te laten voortbestaan. Echter, op grond van het voorgaande kan dit in een vereffeningsprocedure wel van de erfgenamen worden verlangd. Daarbij merkt de rechtbank op dat [partij A] ten allen tijde de erfgenamen, via een verzoek daartoe aan de kantonrechter, een termijn kan stellen om zich uit te laten over de (wijze van) aanvaarding van de nalatenschap zodat de vereffeningsprocedure zo spoedig mogelijk kan aanvangen (artikel 4:192 lid 2 BW).
Aangezien de rechtbank reeds op grond van de lopende vereffeningsprocedure tot de conclusie is gekomen dat [partij A] niet-ontvankelijk is in zijn vordering, zal de rechtbank de vordering in incident, voorzover dit ziet op de vraag of alle procespartijen wel of niet (correct) in de procedure zijn betrokken, niet beoordelen.
Proceskosten
Vanwege de familierechtelijke verhoudingen tussen partijen zullen de proceskosten in het incident en in de hoofdzaak worden gecompenseerd. Dat betekent dat partijen ieder hun eigen proceskosten moeten dragen.
5. De beslissing
De rechtbank
in het incident
wijst de vordering in incident toe,
compenseert de proceskosten zodat iedere partij zijn eigen kosten draagt,
verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad,
in de hoofdzaak
verklaart [partij A] niet-ontvankelijk in zijn vorderingen,
compenseert de proceskosten zodat iedere partij zijn eigen kosten draagt,
verklaart dit vonnis uitvoerbaar bij voorraad.
Dit vonnis is gewezen door mr. U. van Houten en in het openbaar uitgesproken op 26 augustus 2026. (hg)